Digital twin (bản sao kỹ thuật số) mang đến giá trị khó đong đếm cho nhiều ngành nghề, chẳng hạn sản xuất, y tế và sẽ ngày càng quan trọng cùng với sự phổ biến của vũ trụ ảo.
Có hai phiên bản nh&
agrave; máy BMW tại thị trấn Regensburg, Đức. Một l&
agrave; nh&
agrave; máy truyền thống, sản xuất h&
agrave;ng trăm ng&
agrave;n chiếc xe mỗi năm. Một l&
agrave; bản sao 3D ảo, chỉ có thể tiếp cận qua thiết bị đeo thực tế ảo (headset VR). Trong nh&
agrave; máy ảo n&
agrave;y, mọi bề mặt, mọi chi tiết máy móc trông giống hệt bên ngo&
agrave;i. Những gì đang xảy ra trong nh&
agrave; máy thực đều phản ánh bên trong nh&
agrave; máy ảo theo thời gian thực: khung xe nhúng trong sơn, cánh cửa gắn v&
agrave;o bản lề, công nhân đưa máy móc sang địa điểm khác.
Nh&
agrave; máy BMW ảo l&
agrave; ví dụ ho&
agrave;n hảo của “digital twin” (bản sao kỹ thuật số): tái tạo một vật thể hoặc môi trường trong không gian ảo. Ý tưởng nghe có vẻ như trong phim khoa học viễn tưởng hay thí nghiệm phù phiếm n&
agrave;o đó. Tại sao phải d&
agrave;nh thời gian v&
agrave; nguồn lực tạo ra phiên bản kỹ thuật số của một
thứ đã tồn tại ngo&
agrave;i đời?
Dù vậy, digital twin đang chứng minh sự vô giá trong nhiều ng&
agrave;nh nghề khác nhau, đặc biệt khi liên quan đến các đối tượng đắt đỏ, quý hiếm. Được tạo ra bằng cách nạp video, hình ảnh, thiết kế hoặc dữ liệu v&
agrave;o phần mềm lập bản đồ 3D tiên tiến, bản sao kỹ thuật số được dùng trong y học để tái tạo v&
agrave; nghiên cứu nội tạng. Chúng giúp các kỹ sư phát minh nguyên mẫu xe hơi, máy bay nhanh hơn. Chúng cho phép các kỹ sư v&
agrave; nh&
agrave; quy hoạch đô thị hình dung v&
agrave; xây dựng các tòa nh&
agrave; chọc trời, khu phố một cách rõ r&
agrave;ng, chính xác.
Bản sao kỹ thuật số trong y học
Tháng 4/2021, nh&
agrave; sản xuất chip Nvidia ra mắt phiên bản công cụ giả lập Omniverse 3D, hỗ trợ các doanh nghiệp tạo ra các kết xuất 3D của riêng họ, bao gồm bản sao kỹ thuật số. Amazon Web Services công bố dịch vụ IoT TwinMaker v&
agrave;o tháng 11/2021. Theo hãng nghiên cứu Research and Markets, thị trường digital twin đạt doanh thu hơn 3 tỷ USD năm 2020. Các lãnh đạo công nghệ nhận định chúng ta mới ở buổi bình minh của công nghệ n&
agrave;y.
Thực tế, luôn cần có bản sao kỹ thuật số. Thập niên 60, NASA tạo ra bản sao vật lý của t&
agrave;u không gian v&
agrave; kết nối chúng với một thiết bị mô phỏng, phòng trường hợp nếu xảy ra sự cố trên con t&
agrave;u thật cách đó h&
agrave;ng ng&
agrave;n dặm, họ có thể tìm ra giải pháp trên mặt đất. Theo Dave Rhodes, Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách digital twin tại công t
y video game v&
agrave; nền tảng 3D Unity Technologies, công nghệ digital twin hiện chỉ được ứng dụng rộng rãi vì các yếu tố như năng lực điện toán của các hệ thống đám mây tăng lên, sự phổ biến của 5G, cải thiện trong dựng 3D v&
agrave; nhu cầu l&
agrave;m việc từ xa do Covid-19.
Bản sao kỹ thuật số có thể mô phỏng các vật thể ngo&
agrave;i đời từ nhỏ bé tới khổng lồ. Chẳng hạn, tại Ba Lan, một nhóm bác sỹ v&
agrave; chuyên gia công nghệ sẽ bắt đầu từ một trong những vật thể tí hon nhất, đó l&
agrave; tim thai của con người. Khoảng 1 trong 100 em bé sơ sinh mắc bệnh tim bẩm sinh, vô cùng nghiêm trọng nếu không được điều trị. Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ ra hơn một nửa những bệnh n&
agrave;y không được phát hiện. Trong khi đó, máy mô phỏng siêu âm lại đắt đỏ v&
agrave; cồng kềnh v&
agrave; hầu hết các trường y không bao gồm đ&
agrave;o tạo trực tiếp. Marcin Wiechec, bác sỹ tại Đại học Jagiellonian, chia sẻ, gần như các ca phát hiện bệnh tim bẩm sinh đầu tiên m&
agrave; họ gặp phải đều l&
agrave; trong phòng khám.
Vì vậy, Wiechec v&
agrave; nhóm của ông tạo ra Fetal Heart VR, cho phép bác sỹ hướng đầu dò qua một cái vòm giống như bụng bầu để nghiên cứu nhịp tim thai bình thường v&
agrave; bất thường giống hệt ngo&
agrave;i đời thông qua một thiết bị đeo VR. Wiechec dùng ứng dụng để giảng dạy tại Krakow. Jill Beithon, một nhân viên siêu âm đã nghỉ hưu tại Fergus Falls, cho biết ứng dụng sẽ mang lại lợi ích to lớn cho các nhân viên y tế không có nhiều cơ hội tiếp cận nguồn lực hay trung tâm đ&
agrave;o tạo hiện đại.
Công nghệ bản sao kỹ thuật số đang được thử nghiệm trong ng&
agrave;nh y tế để lập kế hoạch quy trình phẫu thuật, khám phá nguy cơ của các loại thuốc đến tim. V&
agrave;o tháng 11/2021, 7 nh&
agrave; nghiên cứu y khoa tại Mỹ kêu gọi tăng cường các nghiên cứu lâm s&
agrave;ng về “bản sao kỹ thuật số bệnh nhân ung thư” để theo dõi chính xác trạng thái thể chất v&
agrave; điều chỉnh phương pháp điều trị hợp lý. “Bản sao kỹ thuật số sẽ cách mạng hóa cách điều trị v&
agrave; quản lý ung thư cũng như h&
agrave;ng loạt bệnh lý phức tạp khác”, các nh&
agrave; nghiên cứu viết trên tạp chí Nature Medicine.
Ứng dụng trong sản xuất v&
agrave; hơn thế nữa
Ng&
agrave;nh công nghiệp ô tô cũng đang chuyển mình. Quay lại Regensburg, nơi đặt nh&
agrave; máy BMW. Hiện nay, BMW có thể kiểm tra hay chỉnh sửa các bộ phận trong dây chuyền sản xuất m&
agrave; không cần phải di dời máy móc nặng nề. Công ước tính có thể cắt giảm ít nhất 25% thời gian lên kế hoạch vận h&
agrave;nh nh&
agrave; máy. V&
agrave;i tháng trước đó, các giám đốc nh&
agrave; máy đã tạo ra loại thiết bị mới đầu tiên bên trong digital win. Nếu theo cách l&
agrave;m cũ, họ phải phác thảo, xây dựng mô phỏng bằng bìa cứng rất mất thời gian. Do Covid-19, họ cũng hạn chế số lượng người tại công xưởng. Nhờ bản sao kỹ thuật số, họ có thể l&
agrave;m việc trong không gian ảo, thử nghiệm v&
agrave; có nhiều phiên bản khác nhau m&
agrave; không quá tốn kém. Máy mới được lắp đặt trong kỳ nghỉ nhưng trước đó, nhân viên đã được hướng dẫn cách sử dụng, cũng thông qua digital twin.
Tại Pittsburgh, Ding Zhao, một trợ lý Giáo sư kỹ thuật cơ khí tại Carnegie Mellon, hợp tác cùng các nh&
agrave; sản xuất xe hơi sử dụng bản sao kỹ thuật số để nâng cao độ an to&
agrave;n của các xe tự lái. Trong phòng thí nghiệm của mình, ông tận dụng khối lượng dữ liệu khổng lồ từ các b&
agrave;i kiểm tra xe tự lái ngo&
agrave;i đời thực để xây dựng mô phỏng digital twin phức tạp. Chúng sẽ dự đoán trí tuệ nhân tạo trên phương tiện phản ứng thế n&
agrave;o trong các tình huống nguy hiểm khó lường, chẳng hạn khi nhập l&
agrave;n cao tốc trong điều kiện trời tối, tuyết dầy đặc hay khi kẹt giữa 2 xe tải.
Quan trọng hơn, digital twin cho phép các nh&
agrave; nghiên cứu chạy vô số mô phỏng va chạm m&
agrave; không phải phá hủy xe hay gây nguy hiểm cho con người. Điều đó đồng nghĩa bản sao kỹ thuật số ng&
agrave;y c&
agrave;ng cần thiết đối với quá trình phát triển xe tự lái. “Các b&
agrave;i kiểm tra thực tế quá đắt v&
agrave; đôi khi không hiệu quả”, ông Zhao nói. Digital twin được dùng trong nhiều cỗ máy phức tạp v&
agrave; đôi khi nguy hiểm, từ lò phản ứng hạt nhân tại Idaho đến turbine gió tại Paris.
Những người khác đang triển khai digital twin với quy mô thậm chí còn lớn hơn, đó l&
agrave; tạo ra bản sao kỹ thuật số của to&
agrave;n bộ một th&
agrave;nh phố hay một quốc gia. Năm 2021, tổ chức phát triển cộng đồng phi lợi nhuận Orlando Economic Partnership thông báo hợp tác với Unity để xây dựng bản áo kỹ thuật số của th&
agrave;nh phố Florida. CEO Tim Giuliani hi vọng nó sẽ được dùng như một nguồn lực công cộng v&
agrave; “hạ tầng xương sống”, cho phép các chuyên gia vận tải xem xét hệ thống xe lửa có thể tác động đế khu vực như thế n&
agrave;o, hay để các công ty tiện ích lập bản đồ mạng lưới 5G v&
agrave; để các nh&
agrave; khí hậu học nghiên cứu tác động tiềm t&
agrave;ng của biến đội khí hậu. Ông ước tính chi phí dự án v&
agrave;o khoảng 1 đến 2 triệu USD.
Tất nhiên, tạo ra bản sao kỹ thuật số quy mô lớn cũng đặt ra những câu hỏi về quyền riêng tư v&
agrave; an ninh mạng. Nhiều bản sao chỉ ra đời nếu dùng nhiều loại cảm biến theo dõi dữ liệu v&
agrave; chuyển động thực tế. Công nhân tại các nh&
agrave; máy có thể cảm thấy bất tiện khi nhất cử nhất động đều được theo sát; hoặc nếu một hacker xâm nhập được v&
agrave;o digital twin, hắn sẽ biết được tường tận mọi
thứ về hệ thống độc quyền. Ông Zhao nhấn mạnh cần phải có quy tắc quản lý cho vấn đề n&
agrave;y.
BMW dự định đưa mô hình bản sao kỹ thuật số nh&
agrave; máy ra to&
agrave;n cầu. Công ty đang trong giai đoạn xây dựng một nh&
agrave; máy mới tại Hungary, được lên mẫu ho&
agrave;n to&
agrave;n trong Omniverse của Nvidia. BMW sẽ sớm áp dụng digital twin tại tất cả cơ sở. Bachmann, Giám đốc nh&
agrave; máy BMW Regensburg, cho biết lợi ích của digital twin chỉ có thể được nhận
thức đầy đủ khi mọi nh&
agrave; máy đều được số hóa theo cách tiêu chuẩn.
Du
Lam
Nguồn bài viết : Felix E-gaming Club